Whisky proeven

Er zijn vele factoren die het aroma en de smaak van een Schotse whisky bepalen. Allereerst het gebruikte water dat afkomstig is uit meren en bronnen. Het water stroomt veelal over graniet en turf. Turf wordt gebruikt om de gemoute gerst te verwarmen, en geeft de whisky een rokerige smaak. Dit is heel kenmerkend voor Schotse  whisky. Wanneer de whisky in vaten ligt te rijpen, kan de omringende lucht het vat binnendringen. Whiskies op de eilanden, krijgen hierdoor een wat zoute smaak door het zeeklimaat aldaar. De verschillende kenmerken kun je terug vinden bij het drinken van een single malt whisky. Hier volgen enkele tips om van een whisky te genieten, en wellicht in de toekomst te identificeren:

Label
Lees eerst het label van de fles. Deze geeft informatie over het soort whisky, de leeftijd, het alcoholpercentage en de locatie van de distilleerderij. De streek waar de distilleerderij is gelegen verklapt soms al iets over de geur en smaak die je kunt verwachten.

Kleur
Let op de kleur. Het vat waarin de whisky heeft gerijpt bepaalt de kleur van de whisky. Deze varieert van bleek tot donkerbruin. De kleurdiepte hangt veelal af van hoe lang de whisky heeft liggen rijpen, en hoe vaak het vat al is gebruikt. Maar pas op: sommige distilleerderijen voegen na het rijpen caramel toe om de kleur kunstmatig te beinvloeden. Deze caramel heeft geen invloed op de smaak.

Het aroma - nosing
Ruik eerst aan de whisky (nosing ). Dit is minstens zo interessant als het eigenlijke drinken van de whisky. De eerste keer houd je de neus boven het glas, daarna steek je de neus een beetje in het glas. Dek het glas af en draai het langzaam rond: nieuwe (zwaardere) aroma’s worden zo bevrijd. Er zijn speciale tulpvormige nosing-glaasjes die de aroma’s beter bewaren. Een cognac of sherry glas voldoet ook prima. Voeg daarna eens een beetje water toe aan de whisky, nieuwe aroma’s worden hierdoor bevrijd.
Ervaar of de whisky zacht is, of juist prikkelend of scherp overkomt. Probeer de aroma’s die je tegenkomt te benoemen.

Smaak - tasting
Neem een slok en laat het over je tong rollen. De tong is voor het grootste deel verantwoordelijk voor het traceren van de vier primaire smaken: zoet, zuur, bitter en zout. Ervaar ook of de whisky soepel over de tong glijdt, of juist stroperig is.

Afdronk
Het doorslikken (de afdronk) geeft weer een nieuwe smaak-dimensie. Daarnaast is de duur van de afdronk (hoe lang blijft de smaak hangen?) voor iedere whisky verschillend.

ijs versus water
Wanneer je de whisky te sterk vindt kun je water toevoegen. Gebruik hiervoor bronwater (zonder bubbles). Het kan soms juist wenselijk zijn water toe te voegen omdat de alcohol de smaak kan overklassen. Bij cask strength whisky’s is dit veelal het geval. Daarnaast heeft het toevoegen van water ook tot gevolg dat nieuwe aroma’s worden bevrijd. Gooi geen ijs bij een single malt whisky! De kou onderdrukt de aroma’s en de smaak.

Wanneer je meerdere whisky’s achter elkaar wilt proeven, dan is het goed om een stukje wit brood tussen door te eten, dit neutraliseert de smaak in je mond.

Tot slot kun je de nosing & tasting vastleggen in een proefrapport.